نوبل فیزیک ۲۰۲۰ هم به ستاره‌شناس‌ها رسید

جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۰ ، به تحقیقاتی در زمینه سیاه‌چاله و کشف جرمی ابر سنگین در کهکشان راه شیری اهدا شد.

نوبل فیزیک 2020

به گزارش اورانوس و به نقل از ایسنا، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۰ به پاس پژوهش‌های راجر پنروز، راینهارد جنزل، آندرا جز در زمینه درک سیاه‌چاله و کشف شیئی اَبَر سنگین در کهکشان راه شیری به این سه نفر اهدا شد.

راجر پنروز از دانشگاه آکسفورد ، انگلستان برای کشف اینکه تشکیل سیاه‌چاله پیش‌بینی قوی از نظریه نسبیت عام است، مستحق دریافت این جایزه شناخته شده است.

وی روشهای ریاضی ابتکاری را برای بررسی نظریه نسبیت عام اینشتین ابداع کرده است. وی نشان داده که این نظریه به تشکیل سیاه‌چاله‌ها(همان هیولاهای فضا-زمان که هر آنچه به آنها وارد می شود می بلعند) منجر می‌شود.

راینهارد جنزل از موسسه ماکس پلانک برای فیزیک فرازمینی در آلمان و دانشگاه کالیفرنیا، برکلی و آندره جز از دانشگاه کالیفرنیا نیز به خاطر کشف یک ابرجرم فوق العاده عظیم در مرکز کهکشان راه شیری این جایزه را دریافت کردند.

این دو کشف کردند که شیئی نامرئی و به شدت سنگین بر مدار ستاره‌ها در مرکز کهکشان ما حکمرانی می‌کند. در حال حاضر سیاه‌چاله ابر سنگین تنها تعریف موجود برای این شی است.

اندرا جز، زن برنده جایزه نوبل فیزیک امسال گفت: امیدوارم که بتوانم الهام بخش زنان جوان دیگر در این زمینه باشم. این رشته‌ای است که بسیار هیجان انگیز است و اگر علاقه‌مند به این علم باشید، کارهای زیادی می‌توانید انجام دهید.

نیمی از جایزه ۹۳۵ هزار دلاری نوبل فیزیک ۲۰۲۰ به راجر پنروز تعلق خواهد گرفت و نیم دیگر بین راینهارد جنزل و آندرا جز تقسیم خواهد شد.

 

راجر پنروز کیست

راجر پنروز در اثبات اینکه سیاهچاله‌ها نتیجه مستقیم نظریه نسبیت عام آلبرت انیشتین است، از روشهای ابتکاری ریاضی استفاده کرد. اینشتین خودش اعتقاد نداشت که سیاهچاله‌ها واقعاً وجود دارند. هیچ چیز، حتی نور، نمی‌تواند از آنها فرار کند. در ژانویه ۱۹۶۵ ، ده سال پس از مرگ اینشتین، راجر پنروز ثابت کرد که سیاهچاله ها واقعاً می‌توانند تشکیل شوند و آنها را با جزئیات شرح داد.

سِر راجر پنروز (متولد ۸ اوت ۱۹۳۱)، فیزیک‌دان و ریاضیدان برجسته انگلیسی است. وی تز دکترای خود را در دانشگاه کمبریج نوشت و اکنون استاد بازنشسته دانشگاه “آکسفورد” است. وی نظریه جدید، فرضیه تویستر، را مطرح کرده‌ است. بسیاری از دانسته‌های بشر در مورد سیاهچاله‌ها مدیون کشفیات پنروز است. پنروز شخصاً و با کمک دیگران از جمله فیزیک‌دان نظریه پرداز استیون هاوکینگ توانسته است قضایایی را در توصیف سیاهچاله‌ها ارائه دهد. او ثابت کرده‌ است، ستاره‌ای که جرم زیادی دارد، پس از نابودی به سیاهچاله تبدیل خواهد شد.

پنروز در زمینه فلسفه ذهن و خودآگاهی نیز نظریاتی (همانند نظریه ارک-آر) ارائه نموده‌ است. در ماه مارس سال ۲۰۱۹ وی فراخوانی اعلام نمود که طی آن علاقه‌مندان به فیزیک تئوری و ریاضیات کاربردی و همچنین فلسفه ذهن دستاوردهای خود را به آدرس ایمیل کالج ترینیتی دانشگاه کمبریج ارسال کنند و از میان یک میلیون و ۷۸۹ هزار و ۳۴ مقاله دریافتی فقط ۱۰۰ مقاله پذیرفته شد و مقاله برتر در این فراخوان به گفته دکتر مک هری بورسیه دانشگاه پرینستون را دریافت خواهد کرد.

 

آندرا جز و راینهارد جنزل چه کسانی هستند؟

آندرا جز و رینهارد جنزل هر کدام گروهی از اخترشناسان را رهبری می‌کنند که از اوایل دهه ۱۹۹۰ در مطالعتاشان به بررسی منطقه‌ای به نام قوس-ای* (Sagittarius A*) در مرکز کهکشان ما متمرکز شده بودند.

راینهارد جنزل (متولد ۲۴ مارس ۱۹۵۲)  دانشمند در زمینه اخترفیزیک اهل آلمان است. او عضو انستیتوی فیزیک فرازمینیِ ماکس پلانک و استاد دانشگاه کالیفرنیا، برکلی است. وی برنده جوایز متعددی در زمینه حرفه خود شده‌ است. در سال ۲۰۱۲ جایزه کرافورد در رشته اخترشناسی، به‌طور مشترک به او و آندرآ اِم. جز آمریکایی تعلق گرفت.

آندرآ اِم. جز (متولد ۱۶ ژوئن ۱۹۶۵) اخترشناس اهل ایالات متحده آمریکا است. جِز استاد گروه فیزیک و اخترشناسی دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس است.

او در سال ۲۰۰۴، در مجله دیسکاور جزو آن گروه از ۲۰ دانشمند برتر ایالات متحده شناخته شد که از درک بالایی در زمینه حرفه خود برخوردارند. وی در سال ۲۰۰۴ به عضویت آکادمی ملی علوم ایالات متحده آمریکا درآمد. جز برنده جوایز متعددی در زمینه حرفه خود شده‌ است.

از سال ۱۹۰۱ تاکنون، ۱۱۴ جایزه نوبل فیزیک اهدا شده است و شش بار در سال‌های ۱۹۱۶، ۱۹۳۱، ۱۹۳۴، ۱۹۴۰، ۱۹۴۱ و ۱۹۴۲ اعطا نشد اما دلیل اینکه جوایز نوبل در آن شش سال اعطا نشد این است که بنا بر آنچه در اساسنامه بنیاد نوبل آمده است: اگر هیچ کدام از آثار مورد بررسی، دارای اهمیت ویژه‌ای نباشد، پول جایزه تا سال بعد حفظ می‌شود. در کل در طول جنگ جهانی اول و دوم، جایزه‌های نوبل کمتری اهدا شد.

تاکنون ۴ زن جایزه فیزیک دریافت کرده اند: ماری کوری در سال ۱۹۰۳ ، ماریا گوپرت-مایر در ۱۹۶۳ ، دونا استریکلند در ۲۰۱۸ و آندرا جز در سال ۲۰۲۰.

تا به امروز جوانترین برنده نوبل فیزیک لارنس براگ است که در سال ۱۹۱۵ و در حالیکه ۲۵ ساله بود به همراه پدرش جایزه نوبل را دریافت کردند.

ستاره‌شناس آماتور، معلم نجوم، فیزیک‌دان و کارشناس رایانه
  • instagram

دیدگاهتان را بنویسید