بهترین زمان و مکان و تشگیل حیات در کهکشان راه شیری مشخص شد

به نظر می‌رسد تشکیل حیات و بقای آن در زمین از اقبال خوش ما بوده است. بر طبق بررسی‌های جدید تاریخچه‌ی کهکشان راه‌ شیری، بهترین زمان و مکان برای تشکیل حیات اکنون و اینجا نیست بلکه شش میلیارد سال پیش در حاشیه کهکشان راه شیری بوده است.

بهترین زمان مکان تشکیل حیات کهکشان راه شیری

تصویری تخیلی از راه شیری

به گزارش اورانوس و به نقل از ایسنا، این موقعیت خاص در مکان و زمان ، بهترین دنیای قابل حیات را در کهکشان راه شیری داشته و مقاومت زیادی در برابر انفجارهای پرتو گاما و ابرنواختر که فضا را با پرتوهای کشنده سوزانده‌اند، داشته است.

حدود ۴ میلیارد سال پیش بخش‌های مرکزی کهکشان راه شیری که شامل منظومه‌ی شمسی نیز می‌شود به نسبت حاشیه‌های کهکشان امن‌تر شده و برای تشکیل حیات مناسب شدند.

ریکاردو اسپینلی، ستاره‌شناس دانشگاه اینسوبریا و موسسه ملی اخترشناسی ایتالیا می‌گوید: مطالعات ما نشان می‌دهد که تا شش میلیارد سال قبل به جز مناطق پیرامونی کهکشان راه شیری که سیارات کمی داشته‌اند، سایر سیارات دائما در معرض انفجارهایی بودند که می‌تواند باعث انقراض‌های عظیم شود.

انفجارهای کهشکانی موضوعی جدی است و انفجار پرتو گاما و اشعه‌های کهکشانی دیگری که در اثر انفجار ابرنواختر ایجاد می‌شود به حدی شدید است که می‌تواند باعث از بین رفتن حیات شود.

زمین نیز از این موضوع در امان نبوده است و انقراض‌های بزرگ در طول تاریخ در اثر همین ابرنواخترهاست. مانند انقراضی که باعث پایان دوره‌  پلیوسن در ۲.۶ میلیون سال قبل و همچنین انقراض دوونین در ۳۵۹ میلیون سال قبل شد. انفجارهای پرتو گاما که نادر هستند از تشعشعات ابرنواخترها قوی‌تر و ویرانگرتر هستند. هردوی این رخدادها به چرخه‌ی زندگی ستارگان مربوط می‌شوند. ابرنواختر زمانی اتفاق می‌افتد که ستاره‌ای بزرگ به پایان چرخه‌ی زندگی می‌رسد و یا مواد تشکیل دهنده‌ی کوتوله‌ای سفید ناپایدار می‌شود.

تصور می‌شود انفجار پرتو گاما در اثر تبدیل ستاره‌ها به ستاره‌های نوترونی و یا سیاه‌چاله ایجاد می‌شود و ما می‌دانیم هنگامی که ستاره‌های نوترونی به یکدیگر می‌پیوندند نیز این انفجار رخ می‌دهد. ما هیچ‌گاه چنین انفجاری در کهکشان راه شیری ندیده‌ایم و انفجارهایی که تاکنون تشخیص داده‌ایم متعلق به کهکشان‌هایی بودند که میلیون‌ها سال نوری از ما فاصله دارند.

دانشمندان معتقدند که انفجار پرتو گاما ۴۵۰ میلیون سال پیش باعث انقراض در دوره‌ی اردویسین دوره‌ای پیش از عصر دایناسورها شده است.



جانکارلو گیرلاندا ستاره‌شناس موسسه‌ی ملی اخترشناسی ایتالیا می‌گوید: انفجار ابرنواختر بیشتر در مناطقی که ستاره‌ها تشکیل می‌شوند رخ می‌دهد. در مقابل انفجار پرتو گاما بیشتر در مناطقی رخ می‌دهد که سرشار از عناصر سنگین هستند.

گروه تحقیقاتی برای تشخیص امن‌ترین مناطق برای حیات، تاریخ تکامل کهکشان راه‌شیری را مدل‌سازی کردند و بر روی مناطقی که بیشترین انفجار پرتو گاما و ابرنواختر در آن‌ها رخ می‌دهد تمرکز کردند.

بر طبق مدل آن‌ها بخش‌های مرکز کهکشان‌ها زودتر از بخش‌های حاشیه‌ای شکل گرفتند و بنابراین کهکشان راه‌شیری هم در تشکیل ستاره و هم در رخ دادن انفجارهای کیهانی فعال‌تر بوده است. با گذر زمان فعالیت بخش‌های مرکزی کم شد و فعالیت قسمت‌های خارجی افزایش یافت.

هنگامی که جهان در سال‌های نخستین خود بود عمدتا از هیدروژن و هلیوم ساخته شده بود. ستاره‌های اولیه از این گازها ساخته شده‌اند. عناصر سنگین‌تر از همجوشی هسته‌ای ستاره‌ها ساخته شدند و هنوز هم این عناصر از انفجار ابرنواختر به وجود می‌آیند. با تشکیل و از بین رفتن ستاره‌ها بخش مرکزی کهکشان راه‌ شیری از نظر عناصر و فلزات سنگین غنی‌تر شد. این موضوع باعث کاهش انفجار پرتوی گاما و امن‌تر شدن منطقه‌ی مرکزی شد.

اسپینلی می‌گوید: مطالعات ما نشان می‌دهد که فشار تکاملی در هر دوره تحت تاثیر انفجار پرتو گاما است. اگر چه این رویداد به نسبت انفجار ابرنواختر کمتر رخ می‌دهد اما می‌تواند باعث انقراض‌های بزرگ شود.

اگرچه حاشیه‌ی کهکشان‌ها زمانی از بخش‌های میانی امن‌تر بودند اما بر طبق بررسی‌های این گروه در ۵۰۰ میلیون سال گذشته حاشیه کهکشان راه شیری تحت تاثیر دو تا پنج انفجار پرتو گاما قرار گرفته است در حالی که منظومه‌ی شمسی ما امن‌تر شده است. محققان خاطرنشان کردند که وجود حیات امروزی در زمین نشان می‌دهد که انقراض‌های بزرگ لزوما مانع ایجاد حیات پیشرفته نمی‌شوند بلکه رخ دادن این انقراض‌ها با سرعت مناسب می‌تواند نقش مهمی در تکامل موجودات پیچیده ایجاد کند.

 

منبع

ستاره‌شناس آماتور، معلم نجوم، فیزیک‌دان و کارشناس رایانه
  • instagram

دیدگاهتان را بنویسید

آخرین مطالب